شرح دعای سوم صحیفه سجادیه _ شماره ۲۸۰ جلسه ۱۶

شرح دعای سوم صحیفه سجادیه از حجه الاسلام والمسلمین موسوی مطلق
انتشار در روزنامه عصر ایرانیان
سه شنبه 11 بهمن 1401 شماره 3763
بسم الله الرحمن الرحیم

وَ لَا تَشْغَلُهُمْ عَنْ تَسْبِیحِک الشَّهَوَاتُ،
و خواسته‌‏ها ایشان را از تسبیح تو باز نمی‌‏دارد .
آنچه مسلم است فرشتگان اهل عصیان  نیستند و آنچه به آنان امر شده انجام می دهند  چنانچه در قرآن مجید آمده است :
مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ 
بر آن فرشتگانی خشن و سخت گیر گمارده شده اند که از آنچه خدا به آنان دستور داده، سرپیچی نمی کنند، و آنچه را به آن مأمورند، همواره انجام می دهند.
(بخشی از ایه ۶سوره تحریم )
در این فراز که موضوع شهوات مطرح شده است مقصود همان شهواتی که انسان ها به آن گرفتار هستند نیست گرچه عموما خیال می کنند شهوت یعنی تمایلات جنسی در حالی که این یک مصداق و مرحله از شهوات است شهوت به تمایلات نفسانی و درونی گفته می شود و در نگاه عارفان تمایل به ماسوی الله شهوت است ، این بیان نورانی امام سجاد علیه السلام ناظر بر عظمت فرشتگان است که هیچ خواسته ای آنان را از مقام تسبیح پروردگار غافل نمی کند چنانچه ابلیس غافل شد .
و درسی است برای انسان ها که شهوات در هر مرحله ای می تواند انسان را از عبادت پروردگار باز بدارد .
عبارت متفکرشهید ایت الله مطهری خالی از لطف نیست:
ملائكه مختلفند، بعضی از ملائكه ملائكه مقرب هستند، يا به اصطلاح فلسفی آنها را مجرد می‏دانند. البته می‏دانيد كه ما اينها را بايد از منابع نقلی بگيريم و دليل عقلی و فلسفی ندارد، ولی آن مقداری كه‏ فهميده می‏شود اين‏ طور است كه مثلا حضرت علی عليه‏السلام می‏فرمايند ملائكه ‏ای هستند كه «سجود لايركعون، و ركوع لاينتصبون» (نهج البلاغه خطبه اول )اينها از اولی كه خداوند آنها را آفريده است نمی ‏دانند كه غير از خودشان ‏هم مخلوقی هست يا نيست، و به طوری غرق در خداوند هستند كه غافلند از ماسوای پروردگار.
ولی همه ملائكه اين ‏طور نيستند. بعضی از ملائكه را در اخبار و احاديث، ملائكه ذمی می‏گويند، موجوداتی هستند نامرئی اما شايدخيلی به انسان شبيه ‏اند، يعنی تكليف می ‏پذيرند، احيانا تمرد می ‏كنند ـ حقيقت اينها بر ما روشن نيست ـ و لهذا در بعضی اخبار راجع به بعضی از ملائكه دارد كه تمرد كرد و بعد مغضوب واقع شد.
پس درباره ملائكه به ‏طوركلی نمی‏شود گفت كه حسابشان آن ‏طور حسابی است، حتی در اخبار آمده است ‏كه بعضی از ملائكه را از عنصرهای این عالم آفریده اند. 
(توحید ؛ص ۳۴۲)

منبع